Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), özellikle çocukluk döneminde ortaya çıkan, dikkat ve davranışları etkileyen bir nörogelişimsel bozukluktur. Ancak, bu durum yalnızca çocukları değil, yetişkinleri de etkileyebilir. DEHB, bireylerin günlük yaşamında zorluklara yol açabilir; ancak doğru tanı ve tedavi ile yönetilebilir.

       DEHB Nedir?

   DEHB, kişinin dikkatini sürdürme, dikkati dağıtıcı faktörlerden kaçınma ve hiperaktivite ile ilgili sorunlar yaşadığı bir durumdur. DEHB’nin üç ana belirtisi bulunmaktadır:

    1)Dikkat Eksikliği: Kişi, verilen görevlerde veya etkinliklerde dikkatini toplamakta zorlanabilir. Detaylara dikkat etmekte eksiklik, unutkanlık veya görevleri tamamlamada zorluk sıkça görülen belirtilerdir.
    2)Hiperaktivite: Kişi, oturmakta zorlanır, yerinde duramaz veya aşırı hareketli olabilir. Bu durum, genellikle başkalarını rahatsız edici şekilde ortaya çıkabilir.
    3)Impulsivite: Kişi, düşünmeden hareket etme eğilimindedir. Aceleci kararlar almak, sırada beklemekte zorluk çekmek gibi davranışlar sergileyebilirler.

      DEHB'nin Nedenleri

  DEHB’nin kesin nedenleri tam olarak bilinmemektedir, ancak genetik, çevresel ve nörolojik faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Ailede DEHB öyküsü olan bireylerde, bu bozukluğun görülme olasılığı daha yüksektir. Ayrıca, gebelik sırasında maruz kalınan zararlı maddeler, düşük doğum ağırlığı ve erken doğum gibi faktörler de risk artırıcı unsurlardan sayılabilir.

       Belirtiler ve Tanı

  DEHB, genellikle çocukluk döneminde tanı alsa da, belirtiler yetişkinlikte de devam edebilir. Çocuklarda dikkat eksikliği, okul başarısında düşüşe, sosyal ilişkilerde zorluklara yol açabilir. Yetişkinlerde ise iş yaşamında verimsizlik, unutkanlık ve organizasyon sorunları sıkça karşılaşılan problemlerdir.
  DEHB’nin tanısı, genellikle bir uzmanın (psikolog veya psikiyatrist) kapsamlı bir değerlendirmesi ile konur. Bu değerlendirme, gözlemler, anketler ve bireyin geçmişi üzerinden yapılır ve belirlenir.

        Tedavi

  DEHB tedavisi bireysel ihtiyaçlara göre değişir ve genellikle aşağıdaki yöntemleri içerir:

     1)İlaç Tedavisi: DEHB’nin yönetiminde en yaygın yöntemlerden biri ilaç kullanımıdır. Stimulant (uyarıcı) ilaçlar, dikkati artırma ve hiperaktiviteyi azaltma konusunda etkilidir.

     2)Psiko-eğitim: DEHB hakkında bilgi sahibi olmak, bireylerin durumu daha iyi anlamalarına yardımcı olur. Aileler ve öğretmenler için düzenlenen eğitimler, destek sunar.

     3)Davranışsal Terapi: Davranış değişiklikleri için terapistler, bireylere stratejiler sunabilir. Bu, öz disiplin geliştirmeyi, sosyal becerileri artırmayı ve motivasyonu yükseltmeyi içerir.

     4)Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve uyku düzeni, DEHB semptomlarının yönetilmesinde yardımcı olabilir. Çocuklarda okul fobisi, okula gitme korkusu olarak tanımlanan yaygın bir durumdur. Özellikle okula yeni başlayan küçük yaş gruplarında görülse de, daha büyük çocuklarda da zaman zaman ortaya çıkabilir. Okul fobisi, aileler ve eğitimciler için oldukça zorlayıcı bir süreç olabilir çünkü çocukların eğitim hayatlarını ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkileyebilir. Bu yazıda, okul fobisinin nedenlerini, belirtilerini ve başa çıkma yollarını ele alacağız.

        Okul Fobisinin Nedenleri Nelerdir?
Çocuklarda okul fobisinin birçok farklı nedeni olabilir ve bu nedenler genellikle bireysel ve çevresel etmenlerin bir karışımıdır

:

  Ayrılma Kaygısı: Özellikle küçük çocuklarda, ebeveynlerinden veya bakım verenlerinden ayrılma korkusu çok yaygındır. Bu çocuklar, okulda yalnız kalmaktan ve ailelerinden uzak kalmaktan korkabilir.

 

  Arkadaş Edinme Zorluğu: Sosyal becerileri gelişmemiş,utangaç veya yeni bir ortama uyum sağlamakta zorlanan çocuklar, arkadaş edinmede sıkıntı yaşayıp okuldan korkabilirler.

 

  Akademik Baskı: Başarı beklentisi yüksek olan çocuklar veya aileler tarafından başarı anlamında baskılanan çocuklar, okuldaki akademik performanslarına yönelik baskıyı hissedebilir ve bu da onları kaygılandırabilir.

  Okulda Yaşanan Olumsuz Deneyimler: Öğretmen veya diğer öğrencilerle yaşanan olumsuz deneyimler, çocuklarda okul fobisini tetikleyebilir. Özellikle zorbalığa maruz kalan çocuklar, okula gitmek istemeyebilir.

 

         Okul Fobisinin Belirtileri Nelerdir?
Okul fobisi olan çocuklarda görülebilecek başlıca belirtiler şunlardır:

  -Okul zamanı yaklaştığında mide bulantısı, baş ağrısı veya karın ağrısı gibi fiziksel belirtiler,
  -Okul hakkında sürekli kaygılı ve korku dolu düşünceler,
  -Sabahları okula gitme konusunda inatla karşı çıkma, ağlama veya öfke nöbetleri,
  -Okulda huzursuz ve çekingen bir tavır sergileme,
  -Akademik performansın düşmesi veya derslere katılımda azalma

.
         Peki Bununla Nasıl Başa Çıkabiliriz?
Okul fobisini yönetmek ve çocuğun bu korkusunu yenmesine yardımcı olmak, sabır ve anlayış gerektiren bir süreçtir.

 

         Uygulanabilecek bazı başa çıkma yolları: 

 

     Empati ve Destek Sağlayın: Çocuğunuzun korkularını ve kaygılarını anlamaya çalışın. Onu eleştirmek veya korkularını küçümsemek yerine, destekleyici bir tutum sergileyin. Güvenli bir iletişim ortamı, çocuğun kendini daha rahat hissetmesini sağlar.

 

     Küçük Adımlarla İlerleyin: Çocuğunuzu okul fobisini aşması için zorlamak yerine, adım adım ilerlemesine izin verin. Örneğin, ilk gün sadece kısa bir süreliğine okula gitmesini sağlayabilir, ardından süreyi yavaş yavaş artırabilirsiniz.

 

    Öğretmenlerle İşbirliği Yapın: Çocuğunuzun okulda yaşadığı zorlukları öğretmenleriyle paylaşın. Öğretmenler, çocukların uyum sürecine destek olabilecek faaliyetler düzenleyebilir ve onlara daha fazla dikkat gösterebilir.

 

    Pozitif Okul Deneyimleri Yaratın: Çocuğunuzu okulla ilgili olumlu şeylere odaklanmaya teşvik edin. Arkadaş edinmesi için fırsatlar yaratmak, sınıf içinde ilgisini çeken etkinlikleri keşfetmesine yardımcı olmak bu süreçte destekleyici olabilir.

 

    Gerekirse Profesyonel Destek Alın: Eğer çocuğunuzun korkuları şiddetli ve uzun süreliyse, bir çocuk psikoloğundan destek almak faydalı olabilir. Profesyonel yardım, çocuğunuzun kaygılarını aşmasına ve kendini daha güvende hissetmesine yardımcı olacaktır.

 

                       Eğer çocuğunuzda okul fobisinin olduğunu düşünüyorsanız iletişim numaramızdan randevu alabilirsiniz.